وبلاگ تخصصي لجستيك و انبار_کاظم فرزامیان

انواع متداول قفسه‌ بندی انبار
• قفسه بندی پالت راک (adjustable pallet racking)
• قفسه راک کفپوشدار سنگین (bulk storage racking)
• قفسه بندی کفپوشدار سبک (long span racking)
• قفسه بندی مشبک (slotted angle shelving)
• قفسه درایوین یا خودراهرو (drive-in racking)
• قفسه کانتی لور یا بازویی (cantilever racking)
• قفسه بندی پیچ و مهره‌ای مشبک
• قفسه بندی پانل راک
• قفسه بندی موبایل رک
• قفسه بندی خودجریان
• قفسه بندی خودتغذیه (کانبانشلف)
• قفسه بندی نیم طبقه (مزنین)
• قفسه بندی پالت راک دوعمقی

قفسه بندی پالت راک (adjustable pallet racking)
رایج ترین و کاربردی ترین نوع قفسه بندی انبار می باشد که مهم ترین ویژگی های آن، مقاومت بسیار بالا در برابر وزن کالاها و عدم محدودیت در تعداد طبقات آن در داخل سوله های انبار است. قفسه بندی پالت راک از قاب، ستون، پالت های متعدد با توجه به نوع کالاها (پالت بشکه، قرقره ای، پروفیلی، پالت تخت)، مهاربندهای ضربدری و افقی، قفل بازوها و رابط تشکیل شده که همگی فلزی می باشند. این قفسه ها از نظر اندازه و عمق دهانه با هم متفاوت بوده و ابعاد آنها با توجه به نوع کالاها تعیین میشود. به عنوان مثال، قفسه های طراحی شده توسط گروه بهین انبار دارای دهانه 135، 270، 330 و 390 سانتی متری بوده و عمق آنها نیز 90، 100 و 110 سانتی متر می باشد.
از جمله کاربردهای این قفسه ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
• چیدمان و نگهداری از قطعات یدکی در کارخانجات و کارگاه های تولیدی
• چیدمان بشکه، لاستیک، لوازم خانگی بزرگ
• نگهداری از مواد غذایی در سردخانه ها
• نگهداری از مواد اولیه کارخانجات
• نگهداری و انبار محصولات و تولیدات صنایع داروسازی
قفسه بندی خودراهرو
از دیگر انواع قفسه بندی در انبار که مقاومت بسیار خوبی در برابر وزن سنگین کالاها داشته و از فضای داخلی انبار بیشترین استفاده را میبرد، قفسه بندی خود راهرو یا درایوین می باشد. این قفسه ها از نظر شکل ظاهری شباهت زیادی با پالت راک دارند و تنها تفاوت در حذف راهروهای اضافه می باشد. به عبارت دیگر، در این سیستم قفسه بندی انبار راهروها حذف شده و پالت های آن که دارای دهانه های 135 و 150 سانتیمتر می باشند در کنار هم قرار میگیرند.
با توجه به حذف راهروهای بین ردیف های مختلف در این نوع قفسه بندی انبار، چیدمان کالاها باید توسط لیفتراک صورت گیرد و از انتها به ابتدا کالاها در هر ردیف چیده میشوند. لازم به ذکر است که نحوه برداشت کالا از قفسه های خود راهرو LIFO می باشد، یعنی کالاهایی که ابتدا زودتر چیده شده اند، دیرتر از بقیه خارج خواهند شد. لذا لازم است به تاریخ انقضای کالاها در زمان استفاده از این قفسه بندی توجه شود.
قفسه بندی های خود راهرو را می توان در انبارهای مختلفی استفاده نمود که برخی از آنها عبارتند از:
• چیدمان کالاهای سنگین تولید شده در کارخانجات صنعتی و نیمه صنعتی
• چیدمان و نگهداری از مواد اولیه کارخانجات و کارگاه ها

قفسه بندی راک کفپوش دار سنگین
قفسه بندی پانل راک یا راک کفپوشدار سنگین از دیگر انواع قفسه بندی انبار می باشد که دارای بدنه فلزی بوده و از معدود قفسه هایی می باشد که چیدمان کالاها در آن توسط اپراتور انسانی صورت میگیرد.
موارد استفاده قفسه بندی راک کفپوش دار سنگین بشرح زیر می باشد:
• نگهداری از تولیدات کارخانجات صنایع داروسازی و مواد شوینده و بهداشتی
• ذخیره سازی مواد غذایی در سردخانه ها
• چیدمان و نگهداری از لوازم خانگی با ابعاد متوسط
• ذخیره سازی مواد اولیه و قطعات یدکی

قفسه بندی راهرو باریک
این نوع قفسه به منظور استفاده بهینه از فضای انبار مورد استفاده قرار می گیرد در این نوع قفسه بندی عرض راهروها نسبت به سایر قفسه ها کمتر بوده و تجهیز مورد استفاده در این نوع قفسه بندی ریچ تراک (بجای لیفتراک) بوده که قیمت این تجهیز در مقایسه با قیمت لیفتراک بجهت خاص بودن آن بسیار بیشتر می باشد لذا در زمان انتخاب این نوع قفسه بندی، لازم است به نوع تجهیز انبارش، نگهداری و تعمیرات و همچنین تجهیز بک آپ در زمان خرابی، مد نظر قرار گیرد
کاربرهای اصلی این گروه از قفسه های انبار عبارتند از:
• چیدمان لوازم خانگی با ابعاد بزرگ و وزن سنگین
• چیدمان و انبار مواد اولیه و قطعات یدکی
• انبار کارگاه های بزرگ صنعتی و نیمه صنعتی
• نگهداری از مواد غذایی، میوه و سبزیجات در سردخانه ها
• انبار محصولات مورد نیاز فروشگاه های بزرگ و هایپرمارکت ها

قفسه کانتی لور یا بازویی (cantilever racking)
در این نوع قفسه بندی، ستون جلویی حذف شده و بازوهای بلند و مقاوم آن برای نگهداری و چیدمان کالاها و اقلام رول شکل مورد استفاده قرار میگیرد. این قفسه ها در انواع مختلف یک طرفه و دو طرفه مورد استفاده قرار میگیرند و از کاربردهای آن می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:
• چیدمان و نگهداری از موکت و فرش
• نگهداری از لوله های فلزی و پلاستیکی
• نگهداری از لاستیک یا تایر خودرو
• چیدمان الوار، ورق های نئوپان و چوب

قفسه بندی نیم طبقه (مزنین)
قفسه بندی نیم طبقه در گروه انواع قفسه بندی انبار سنگین قرار داد. این قفسه ها ساختاری کاملا متفاوت با سایر نمونه های فوق داشته و گزینه ای بسیار کاربردی برای تلفیق بخش اداری و انبار با هم می باشد. قفسه بندی مزنین را می توان بر اساس فاکتورهای مختلف به گروه های متنوعی از قبیل پیچ و مهره ای، بالکن بندی با پایه راک، لانه زنبوری و مزنین تقسیبم بندی نمود. این قفسه ها در هر طبقه قادرند تا 1000 کیلوگرم وزن را تحمل کنند.
قفسه های بالکن بندی را می توان در سردخانه های مواد غذایی و انبار کارخانجات و کارگاه های تولیدی به کار برد. مهم ترین دلیل برای استفاده از این قفسه بندی، پیش ساخته بودن قفسه و اجرای آن به صورت چند طبقه در انبار در مدت زمان کوتاه و تلفیق بخش مدیریت و انبارداری با هزینه کم می باشد.

قفسه بندی مشبک (slotted angle shelving)
قفسه بندی مشبک یا پیچ و مهره ای از کاربردی ترین قفسه ها در انبار منازل و مغازه ها و فروشگاه ها می باشد که به صورت طبقاتی اجرا میشوند. ارتفاع این قفسه ها را می توان با توجه به نوع و اندازه و ابعاد کالاها افزایش یا کاهش داد و عمق هر دهانه نیز متغییر می باشد.

قفسه بندی پالت راک دوعمقی
سیستم انبارش پالت راک دو عمقی، یکی از بهترین روش‌ها برای ذخيره‌سازی بهینه محصولات، بدون فضای پرت است. این سيستم انبارش، مشابه با سيستم پالت راک عادی است؛ با این تفاوت که دارای دو محل جایگذاری بارهای واحد در پشت یکدیگر است. گذاشت و برداشت بارهای واحد، با وسایل جابه‌جایی شاخکدار در سیستم صورت می‌گیرد. استفاده از این سیستم موجب افزایش تراکم بار ذخیره‌شده در سطح و فضای مشابه می‌شود.
با این نوع سيستم انبارش، امکان تردد در راهروهای دسترسی، به‌راحتی فراهم می‌شود. به منظور بهبود سرعت عملياتی و امكان دسترسی و كاهش دفعات گذاشت و برداشت بار، توصيه می‌شود که بارهای واحد از يك نوع، در هر طبقه نگهداری شود. در اين سيستم، ازلیفت تراک و ریچ تراک شاخكدار با قابليت افزايش طول شاخك (تلسكوپيك) استفاده می‌شود. اجزاء، ابعاد، میزان عمق و مشخصات این سیستم، مانند پالت راک عادی است.

قفسه بندی موبایل رک
در این نوع قفسه بندی، سازه قفسه‌ بندی بر روی شاسی‌های متحرک موتوردار نصب می‌شود و این شاسی‌ها بر روی ریل‌هایی که در کف انبار وجود دارند، حرکت می کنند؛ بنابراین با اجرای فرمان جابه‌جایی توسط اپراتور، قفسه‌ها شروع به حرکت می‌کنند و راهروی مورد نظر برای گذاشت و برداشت اقلام، به راحتی باز و بسته می‌شوند. در يك راهروی بازشده، بدون نیاز به جابه‌جایی قفسه‌ها به‌راحتی می‌توانید به بارهاي واحد دسترسی داشته باشید. اين ويژگي قفسه‌بندی انبار، بهره‌برداری از انبار را به میزان 90% افزایش می‌دهد و منجر به كاهش قابل توجه هزینه‌های انبار نیز می‌شود؛ بنابراین، با اینکه هزینه خرید و اجرای قفسه بندی نسبت به سيستم ايستای پالت راك افزایش‌ می‌یابد، هزینه سرمایه‌گذاری بسيار کاهش خواهد یافت. صدور فرمان جابه‌جایی با استفاده از ریموت کنترل (پانل‎‌های واقع بر روی بلوک‎های قفسه‌بندی) و نیز با بهره‌گیری از سیستم مدیریت انبار (WMS) امکان‎پذیر است.